بوسیدن کودکان

فرزند گلِ خوش بوست. پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله یکی دیگر از شیوه هاي رسول خدا صلی الله علیه و آله نسبت به کودکان بوسیدن آنان بوده است.  اثر وضعی این رفتار این است که علاقه بین پدر و مادر و فرزند را عمیق می سازد و از سوي دیگر بهترین روش براي برطرف ساختن عطش فرزند از آب محبّت می باشد . بوسه نشان می دهد که پدر و مادر درباره فرزند خود مهربان هستند و از سوي دیگر، نهال محبّت و علاقه را در وجود فرزند زنده می سازد و فرزند هم از علاقه پدر و مادر نسبت به خود آگاه می شود و نیروي تازهاي در او به وجود می آید. جالب توجه این که احترام رسول خدا صلی الله علیه و آله نسبت به فرزندان خود بیشتر در حضور مردم انجام می شد و آن دو فایده دارد: اول: این که ریشه شخصیّت فرزندان، با احترام گذاشتن در حضور مردم بهتر تقویت می شود. دوم: این که رسول خدا صلی الله علیه و آله از این راه طریقه پرورش کودك را به مردم می آموخت. در اسلام بوسیدن فرزند بسیار سفارش شده است. پیامبر صلی الله علیه وآله فرمود: کسی که فرزند خود را ببوسد، خداوند براي او یک حسنه می نویسد و کسی که فرزند خود را خوشحال سازد، خداوند هم روز قیامت او را خوشحال می کند. (1). عایشه گوید: مردي نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد و گفت: آیا کودکان را می بوسید؟ من هرگز کودکی را نبوسیده ام. رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: من چه کنم که خداوند رحمتش را از قلب تو گرفته است؟ (2) . در حدیث دیگر آمده است که مردي نزد رسول خدا صلی الله علیه وآله آمد و گفت: من تاکنون هرگز کودکی را نبوسیده ام! همین که رفت پیامبرصلی الله علیه وآله فرمود: این مرد به نظر من اهل آتش و دوزخ می باشد. (3) . در روایت دیگر آمده: رسول خدا صلی الله علیه وآله حسن و حسین علیه ما السلام را بوسید، أقرع بن حابس گفت: من ده فرزند دارم که هرگز یکی از آنان را نبوسیده ام!! رسول خداصلی الله علیه وآله فرمود: من چه کنم که خداوند رحمتش را از تو گرفته است؟! (4) . علی علیه السلام فرمود: فرزندان خود را ببوسید؛ زیرا براي شما در هر بوسیدن درجه و مقامی است. (5 ) . امام صادق علیه السلام فرمود: فرزندان خود را بسیار ببوسید، زیرا به خاطر هر بار بوسیدن، خداوند درجه اي به شما عنایت خواهد فرمود. (6 ) . ابن عباس گوید: من نزد پیامبر صلی الله علیه وآله بودم بر زانوي چپ وي فرزندش ابراهیم قرار داشت و بر زانوي راستش امام حسین علیه السلام نشسته بود. آن حضرت گاه ابراهیم و گاهی حسین علیه السلام را می بوسید. (7).

عدالت نسبت به کودکان

یکی از نکاتی که پدران و مادران درباره کودکان باید در نظر داشته باشند، موضوع برقرار کردن عدالت در میان کودکان است، زیرا فرزندان باید از همان آغاز طعم عدالت را بچشند و خوبی آن را لمس کنند و با آن آشنا شوند و آن را لازمه زندگانی خود و جامعه بدانند و از بی عدالتی و ظلم و تبعیض گریزان باشند چرا که در زندگی کودکان هیچ چیزي کوچک نیست، از این جهت کوچکترین امور نیز در اجراي عدالت لازم به نظر میرسد.علی علیه السلام می فرماید: پیامبر صلی الله علیه و آله مردي را دید که دو کودك داشت یکی را بوسید و دیگري را نبوسید. آن حضرت فرمود: چرا بین آنان با عدالت رفتار نمی کنی؟! (8 ) . ابی سعید خدري گوید: رسول خدا صلی الله علیه و آله روزي به خانه دخترش فاطمه علیها السلام رفت. علی علیه السلام در بسترش خوابیده بود. حسن و حسین علیهما السلام نیز در کنار آنان بودند. آنان آب خواستند. رسول خداصلی الله علیه وآله براي آنان آب آورد. حسین علیه السلام جلو آمد. پیامبر صلی الله علیه وآله فرمود: برادرت حسن علیه السلام از تو جلوتر آب خواست. فاطمه علیها السلام فرمود: حسنعلیه السلام را بیشتر دوست داري؟ آن حضرت فرمود: هر دو نزد من مساویند، هیچ کدام بر دیگري برتري ندارند. (امّا باید عدالت اجرا شود و هر کدام به نوبت خود آب بنوشند. (9 ) ( انس گوید: مردي نزد پیامبرصلی الله علیه وآله نشسته بود. پسر او آمد. پدر، او را بوسید و روي زانوي خود نشاند. سپس دختر آن مرد آمد ( بدون این که او را ببوسد) وي را کنار خود نشانید. پیامبرصلی الله علیه وآله فرمود: چرا بین آنان با عدالت رفتار نکردي؟! (10) . علی علیه السلام فرمود: بین فرزندان خود با عدالت رفتار کنید، همان گونه که مایلید بین شما با عدالت رفتار نمایند. (11).

پیامبر و بوسیدن فاطمه

پیامبر صلی الله علیه و آله دخترش فاطمه علیها السلام را بسیار دوست می داشت و با این که وي داراي همسر و فرزند بود، رسول خداصلی الله علیه وآله او را می بوسید. ابان بن تغلب گوید: پیامبر صلی الله علیه و آله دخترش فاطمه علیها السلام را بسیار می بوسید!(12) .امام باقر و امام صادق علیهما السلام فرموده اند:  پیامبرصلی الله علیه وآله شب ها پیش از خوابیدن فاطمه علیها السلام را می بوسید و صورت خود را بر سینه دخترش می نهاد و براي او دعا می کرد. ( 13 ) . عایشه گوید: رسول خدا صلی الله علیه وآله روزي زیر گلوي فاطمه علیها السلام را بوسید، من به آن حضرت گفتم: اي رسول خداصلی الله علیه وآله نسبت به فاطمه علیها السلام رفتاري داري که با دیگران آن را انجام نمی دهی؟ پیامبرصلی الله علیه وآله فرمود: اي عایشه من هر گاه به بهشت علاقه مند می شوم زیر گلوي او را می بوسم. ( 14).

از چه سنی کودك را نباید بوسید؟

اکنون این پرسش مطرح می شود که از چه سنی دیگر نباید کودکان را بوسید؟ براي پاسخ آن به سخنان پیشوایان دینی مراجعه می کنیم. اسلام در برنامه هاي تربیتی کودکان، سال هاي بین 6 تا 10 سالگی را مورد توّجه خاصی قرار داده است و دستورات لازم را به پیروان خویش آموخته و هماهنگی قانون هاي الهی را با وضعیت جسمی و روحی افراد در نظر گرفته است. از این رو با روش هاي عملی، زمینه تمایلات جنسی کودکان را کنترل کرده که آثار خلاف اخلاقی در آنان به وجود نیاید. بنابراین، اسلام کودکان شش سال به بالا را از هرگونه حرکات تحریک کننده تمایلات جنسی دور نگه داشته و به پدران و مادران دستور داده تا محیط مساعدي براي پنهان ساختن تمایلات جنسی آنان فراهم آورند. رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: دختر بچه شش ساله را پسر بچه نبوسد و همچنین زنان از بوسیدن پسر بچه شش تا هفت ساله خودداري کنند. (15).

پیامبر و بوسیدن امام حسن و امام حسین

رسول خدا صلی الله علیه و آله علاوه بر بوسیدن دخترش فاطمه علیها السلام فرزندان وي، امام حسن و امام حسین علیهما السلام را نیز دوست می داشت و می بوسید. ابوهریره گوید: پیامبرصلی الله علیه وآله همواره حسن و حسین علیهما السلام را می بوسید. عُیینه از انصار گفت: من ده فرزند دارم که هرگز هیچ کدام را نبوسیده ام، آن حضرت فرمود: کسی که رحم نکند بر او رحم نخواهد شد. (16 ) . سلمان فارسی گوید: من بر پیامبر صلی الله علیه و آله وارد شدم، دیدم حسین علیه السلام را بر زانوي خود نهاده و پیشانی و گاهی لبان او را می بوسد! ( 17 ) . ابن ابی الدنیا گوید: زید بن ارقم در مجلس عبیداللَّه بن زیاد، هنگامی که مشاهده کرد که آن فاسق با چوب دستی خود بر لبان امام حسین علیه السلام می زند خطاب به عبیداللَّه گفت: چوب دستی خود را بردار، به خدا سوگند، بارها دیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله میان این دو لب را می بوسید این سخن را گفت و گریست. ابن زیاد گفت: خدا چشمت را بگریاند، اگر پیرمرد نبودي و عقلت تباه نشده بود، هم اکنون دستور می دادم گردنت را بزنند. ( 18 ) . زمخشري گوید: رسول خدا صلی الله علیه وآله حسنعلیه السلام را در برگرفت و بوسید. سپس او را روي زانوي خود نهاد و فرمود: حلم و صبر و هیبت خود را به او بخشیدم. آنگاه حسین علیه السلام را در برگرفت و بوسید، روي زانوي چپ خود نشانید و فرمود: به او نیز شجاعت، جود و سخاوت خود را بخشیدم. (19) .

  1. کافی 49/6؛ ؛ مکارم الاخلاق / 113 ؛ بحارالانوار 113 /23.
  2. صحیح بخاري 9/8 .
  3. بحارالانوار 99/ 109؛ وسائل الشیعه 202/ 15.
  4. بحارالانوار 93 /104 .
  5. وسائل الشیعه 126 / 15.
  6. وسائل الشیعه 126 / 15.
  7. بحارالانوار 161/ 43
  8. بحارالانوار 97/ 104؛ نوادر راوندي 6.
  9. مجمع الزوائد 171/9.
  10.  مجمع الزوائد 158 / 8؛ مکارمالاخلاق / 113.
  11.  بحارالانوار 92/ 104، ح 16.
  12.  همان 142/8.
  13.  همان 42/ 43 تا 55.
  14.  ذخائر العقبی / 36 ؛ ینابیع المودّة / 260.
  15.  مکارم الاخلاق / 115.
  16.  مستدرك حاکم 170/ 3.
  17.  بحارالانوار 241/ 36.
  18.  الصواعق المحرقه / 196 ؛ احقاق الحق 746 / 10.
  19.  ربیع الابرار / 513.